SIKÇA SORULAN SORULAR

 

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı

1Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı kimdir?
Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD), ifa edeceği görev ve nitelikleri ADR Başlık 1.8.3’te belirlenen ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından tehlikeli madde güvenlik danışmanı sertifikası düzenlenerek yetkilendirilen gerçek kişidir.
2Nasıl Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı olunur?
Üniversitelerin 4 yıllık lisans bölümlerinden veya tehlikeli madde güvenlik programı/bölümü önlisans mezunu olan herkes Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı olabilir. Yetki belgesi sahibi eğitim kuruluşlarında 8 saati teorik saha uygulamaları olan 72 saatlik temel tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimini tamamladıktan sonra Bakanlık tarafından yapılan sınavda 100 üzerinden 70 puan alarak başarılı olmak gerekmektedir.
3Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanının görevleri nelerdir?
Danışmanın asıl görevi, işletme başındaki kişinin sorumluluğu altında, yapılan işin gereklilikleri kapsamında en uygun araç ve faaliyetleri belirleyerek kullanımını sağlamak ve en güvenli yolla bu faaliyetlerin yönetimini kolaylaştırmaktır. İşletme içerisindeki faaliyetler göz önüne alındığında, bir danışmanın başlıca görevleri ilave olarak hem ADR’de hem de Yönetmelik’te tanımlanmıştır.
4Kaza Raporu
TMGD, sorumlu olduğu işletmede taşıma, yükleme, doldurma veya boşaltma sırasında meydana gelen bir kazanın cana, mala veya çevreye zarar vermesi durumunda kaza hakkında bilgi toplayarak işletme yönetimine ve İdareye bir kaza raporu vermek zorundadır. TMGD kaza ile ilgili olarak taşıma modu, olayın tarihi ve yeri, topografya, hava durumu, olayın tanımı, olaya dahil olan tehlikeli mallar, olayın nedeni ve olayın sonuçları alanlarında bilgilere girerek kaza raporunu sistem üzerinden İdareye tebliğ eder.
5Yıllık Faaliyet Raporu
Tehlikeli malların taşınması ve ilgili operasyonları dahilindeki işletme faaliyetleri konusunda yıllık olarak İdare’ye sunulması gereken rapora yıllık faaliyet raporu denir. İşletmelerin bir yıl içerisinde iştirak ettikleri tehlikeli maddelerle ilgili olarak bilgilerin idareye bildirilmesi şeklinde hazırlanan yıllık faaliyet raporu, yıl sonu itibariyle ilk üç ay içerisinde hazırlanmak ve ibraz edilmek zorundadır. Yıllık faaliyet raporu işletme için hizmet veren TMGD tarafından e-devlet üzerinden işletme adına sisteme girilir.
 

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi ve Raporlar

1Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB)
Tehlikeli madde taşımacılığıyla alakalı olarak Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik yayınlanmış ve 01.01.2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yayımlanan yönetmelikle, ADR’ye göre tehlikeli maddelerin karayoluyla taşımacılığı alanında faaliyet gösteren; dolduran, paketleyen, yükleyen, gönderen, alıcı, boşaltan, taşımacı ve tank-konteyner/taşınabilir tank işletmecileri, bu faaliyet alanlarından biri veya birden fazlasıyla iştigal ettiklerinde Ulaştırma Altyapı Bakanlığı Bölge Müdürlüklerine başvurarak almaları zorunlu olan belgeye Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) denir. Taşınmakta olan tehlikeli maddenin mevzuata uygun olarak ekonomik, kontrollü, seri, güvenli, insan sağlığına zarar vermeden ve çevreye olumsuz etkisi en az olacak şekilde taşınması hedeflenmektedir.
2Demiryolu Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB-DMR)
Tehlikeli madde taşımacılığıyla alakalı olarak Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik yayınlanmış ve 06.07.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yayımlanan yönetmelikle, RID’e göre tehlikeli maddelerin demiryolu taşımacılığı alanında faaliyet gösteren; dolduran, paketleyen, yükleyen, gönderen, alıcı, boşaltan, sarnıç-vagon sahibi/kullanıcıları, demiryolu altyapı işletmecisi, taşımacı ve tank-konteyner/taşınabilir tank işletmecileri, bu faaliyet alanlarından biri veya birden fazlasıyla iştigal ettiklerinde Ulaştırma Altyapı Bakanlığı Bölge Müdürlüklerine başvurarak almaları zorunlu olan belgeye Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) denir. Taşınmakta olan tehlikeli maddenin mevzuata uygun olarak ekonomik, kontrollü, seri, güvenli, insan sağlığına zarar vermeden ve çevreye olumsuz etkisi en az olacak şekilde taşınması hedeflenmektedir.
3Kıyı Tesisi Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi (TMUB)
18/2/2007 tarihli ve 26438 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kıyı Tesislerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında izin alacak veya yenileyecek tehlikeli yük elleçleyen kıyı tesislerinin bu yüklerin elleçlenmesine ve taşınmasına uygun olduğunu onaylayan “Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi” almaları ve geçerli durumda bulundurmaları zorunludur. Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi düzenlenmesine ve geçerlilik durumuna ilişkin usul ve esaslar İdarece belirlenir. Paketlenmiş tehlikeli maddelerin taşınmasında rol alan yük ilgilileri ve kıyı tesisleri, IMDG Kod içinde belirtilen hususları içeren bir güvenlik planı oluşturur ve uygular. ISPS Kod kapsamındaki kıyı tesislerinde, bu madde gereğince istenen planda bulunması gereken hususlar, ISPS Kod “Liman Tesisi Güvenlik Planı” içerisinde bulunabilir. Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi almak isteyen tesislerin Tehlikeli Mal Rehberi (TMR) hazırlaması zorunludur.
4Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşu (TMGDK)
Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti vermek üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuruluşu ifade etmektedir. Bakanlıkça belirlenen gerekli şartları sağlayan kuruluşlar üçüncü şahıslara tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti vermek üzere, TMGDK olarak yetkilendirilir. İş sağlığı ve güvenliği hizmeti veren kuruluşlar, toplum sağlığı hizmeti veren kuruluşlar, çevre danışmanlık firmaları, eğitim kuruluşları, şahıs şirketleri, özel güvenlik kuruluşları, temizlik firmaları, dernekler, federasyonlar, konfederasyonlar, birlikler, vakıflar, meslek odaları, sanayi odaları, ticaret odaları ile sanayi ve ticaret odaları veya bu kuruluşların ortak olduğu kuruluşlar TMGDK olarak yetkilendirilemezler. TMGDK’lar bulundukları Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanında faaliyet gösterebilirler. TMGDK’lar kuruldukları UAB Bölge Müdürlüğü yetki alanı dışında hizmet verilebilmeleri için, ilgili UAB Bölge Müdürlüğü yetki alanı içerisinde şube açmak zorundadır.

EK-3 Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi İçin Düzenlenen Rapor

1Hangi işletmeler Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) alır?
24/4/2019 tarih ve 30754 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğe göre; taşımacı, dolduran, paketleyen, yükleyen, gönderen, alıcı, boşaltan ve tank konteyner/portatif tank işletmecisi olarak bu faaliyetlerden biri veya birden fazlasıyla iştigal eden işletmeler Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) almak zorundadır.
2TMFB ilk başvuru/yenileme nereye yapılır?
TMFB sahibi işletmeler, 31.12.2019 tarihine kadar Tehlikeli Madde Faaliyet Belgelerini yenilemek zorundadır. Yenileme işlemleri işletmenin faaliyetinin bulunduğu adrese bağlı olarak, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bölge Müdürlüğü’ ne başvuru yapılarak gerçekleştirilir.
3EK-3 Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi İçin Düzenlenen Rapor nedir?
“Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge” uyarınca işletmedeki tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerini gösteren rapordur. Bu rapor ilk kez TMFB alacak ya da mevcut TMFB’sini yenileyecek işletmeler için, yalnızca Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşları (TMGDK) tarafından düzenlenebilmektedir.
4EK-3 Raporu için gerekli bilgiler nelerdir?
İşletmede kapsam dahilindeki tehlikeli maddeler ile ilgili faaliyet konuları, taşınma şekilleri ve araç yetki belgeleri uygunluğu detaylı olarak belirtilir.
5TMFB ilk başvuru/yenileme için gerekli belgeler nelerdir?
1) Başvuru dilekçesi (EK -1), (Birden fazla vergi numarasına sahip kamu kuruluşlarında varsa Genel Bütçe Vergi Numarası belirtilecektir.) 2) Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi İçin Düzenlenen Rapor (EK-3) 3) İşletmenin unvanını, adresini, iştigalini, temsile yetkili kişilerini, sermayesini, kurucularını ve ortaklarını gösteren en son yayımlanmış olan Ticaret Sicil Gazetesi 4) Tüzel kişiliklerde; unvan, adres, kayıt tarihi, çalışma konusu ve sermayesinin yazılı olduğu son altı ay içerisinde alınmış Ticaret Odası/Sanayi Odası Faaliyet Belgesi 5) Tüzel kişiliklerde temsile ve ilzama yetkili kişileri gösterir İmza Sirküleri (aslı veya noter onaylı sureti) 6) Gerçek kişilerde; Esnaf ve Sanatkârlar Odasından alınan Oda Kayıt/Faaliyet belgesinin aslı, 7) Gerçek kişilerde; İmza Beyannamesinin (aslı veya noter onaylı sureti)
6TMFB ilk başvuru/yenileme ücreti nedir?
 TMFB ilk başvuru ücreti 852TL’dir.  TMFB yenileme ücreti ilk başvuru ücretinin %25 ‘i (213TL) kadardır.  Yalnızca alıcı veya taşımacı konulu düzenlenen faaliyet belgelerinden ücret talep edilmemektedir.  Geçerlilik süresi dolmayan TMFB’ nin yalnızca faaliyet konuları değişikliklerine ilişkin ücret talep edilmemektedir.  Mevcut TMFB ’nin geçerlilik süresinin sona ermesi iptal olması durumunda ilk başvuru ücreti alınmaktadır.
7TMFB yenileme için başvuru süresi nedir?
 TMFB süresi, 31.12.2019 tarihinden önce biten işletmelerin belge geçerlilik süresi tarihinden 30 gün önce yenileme başvurusunu yazılı olarak ilgili Bölge Müdürlüğüne yapmaları gerekmektedir.  TMFB süresi, 31.12.2019 tarihinden sonra biten işletmelerin ise; 31.12.2019 tarihine kadar yenileme başvurusunu yazılı olarak ilgili Bölge Müdürlüğüne yapmaları gerekmektedir.  TMFB geçerlilik süresi bitiminden önceki 30 gün içerisinde yenileme başvurusunun yazılı olarak yapılması gerekmektedir.  Başvuru sürecinde herhangi bir eksik bilgi/belge olması durumunda eksikliklerin, geçerlilik süresi bitiminden sonraki 30 gün içerisinde tamamlanması gerekmektedir. Zamanında yenileme işlemini yapmayan işletmelerin TMFB’si iptal edilir.
8EK-3 TEHLİKELİ MADDE FAALİYET BELGESİ İÇİN DÜZENLENEN RAPOR

EK -3

TEHLİKELİ MADDE FAALİYET BELGESİ İÇİN DÜZENLENEN RAPOR

İŞLETME BİLGİLERİ

İşletmenin Ünvanı


Vergi Daire ve Numarası


İşletme Adresi


TMFB Numarası ve  İştigal Konuları

Taşıma Yetki Belgesi Numarası 


İşletme Yetkilisi 

Adı/ İletişim Bilgileri/ TEL


TMGDK BİLGİLERİ

TMGDK Ünvanı

TMGD TEHLİKELİ MADDELER GÜVENLİK DANIŞMANLIK A.Ş.

TMGDK Belge No

BKN.U-NET.TMGDK.34.11

TMGDK  Merkez / Şube Adresi

SULTAN SELİM MAH. TURAN SOK. NO:25/2 KAĞITHANE / İSTANBUL

TMGDK Vergi Numarası

8450329245

AÇIKLAMA*

İşletmenin iştigal ettiği tehlikeli maddeleri sınıf bazında UN numaralarına göre gruplayarak  asgari olarak aşağıdaki soruların cevaplanması; 

  1. İşletmenin faaliyet konusunun Yönergenin 2. maddesi kapsamında değerlendirmesi:


  1. Tehlikeli maddelerin işletmeye hangi taşıma şekli ile geldiği (paket, dökme, tank):


  1. İşletmeye gelen veya gönderilen tehlikeli maddelerin uygun taşıma yetki belgesine sahip araçlar ile yapılıp yapılmadığının (Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre C1, C2, C3, K1, K2, K3, L1, L2, M1, M2, N1, N2, P1, P2, R1, R2 ve TİO) açıklanarak belirtilmesi:


  1. İşletmeye gelen tehlikeli maddelerin boşaltma işlemlerinin kimin tarafından yapıldığının (Örneğin, boşaltma işlemi bir sözleşmeye bağlı olarak taşımacı tarafından yapılıyorsa, boşaltan taşımacı olup, taşımacının boşaltan olarak TMFB sahibi olması zorunludur) belirtilmesi:






  1. Tehlikeli maddelerin işletmeden hangi taşıma şekli ile gönderildiği (paket, dökme, tank):


  1. Gönderilen tehlikeli maddenin paketlenmesi, doldurulması veya yüklenmesinin gönderen tarafından veya üçüncü taraflarca yapılıp yapılmadığının belirtilmesi:


NOTLAR


İŞLETMEDE GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER

☐ DOLDURAN        ☐ PAKETLEYEN        ☐ YÜKLEYEN        ☐ GÖNDEREN 

☐ ALICI      ☐ BOŞALTAN    

☐ TANK KONTEYNER / PORTATİF TANK İŞLETMECİSİ     ☐ TAŞIMACI

RAPORU HAZIRLAYAN TMGD

Adı Soyadı: 

İmza:

RAPORU KONTROL EDEN KOORDİNATÖR- ŞUBE SORUMLUSU

Adı Soyadı: 

İmza ve TMGDK Kaşe:

İŞLETME YETKİLİSİ

Adı Soyadı:

İmza ve Kaşe:

*  Hazırlayan TMGD Koordinatör veya Şube Sorumlusu ise ikinci imza sütununun doldurulması yeterlidir.


İş bu değerlendirme raporu ../…/2019 tarihinde … sayfa ve 3 (üç) nüsha olarak düzenlenmiştir.

 

Personel Eğitimleri

1ADR Eğitiminin kapsamı nedir?
ADR eğitimi, tehlikeli maddelerin türleri, yapıları, acil durumda yapılması gerekenler, ulusal ve uluslararası mevzuatlar uyarınca uyulması gereken kurallar ve işletmenin yükümlülüklerinin anlatıldığı, ilgili tüm personelin alması gereken eğitimdir. Eğitim katılım tutanakları ve yapılan değerlendirme sınavlarının arşivlenmesi gerekmektedir.
2Hangi personellerin eğitim alması zorunludur?
Tehlikeli maddelerin taşınması ve ilgili operasyonlarla görevlendirilmiş çalışanların bu tür maddelerin taşınmasına ilişkin zorunluluklar uyarınca sorumluluklarına ve görevlerine uygun olarak eğitim almalıdır. Doğrudan tehlikeli madde operasyonlarıyla ilgili personelin yanı sıra beyaz yaka tabir edilen ofis ortamında çalışan personelin de eğitimlere katılması gerekmektedir. ADR uyarınca eğitimler üç ana başlık altında gerçekleştirilir; genel bilinçlendirme eğitimi, göreve özgü eğitim ve emniyet eğitimi. Genel bilinçlendirme eğitimi, doğrudan tehlikeli maddelerle ilgili operasyonlarda görev almasa dahi tehlikeli maddelerin yapısı, ulusal ve uluslararası mevzuatlar ile acil durumda yapılması gerekenler hakkında eğitim alması gereken tüm çalışanların alması gereken bir eğitimdir. Göreve özgü eğitim, tehlikeli maddelerle ilgili spesifik görevlerin nasıl gerçekleştirileceği ve doğrudan tehlikeli madde operasyonlarında görev alan personelin dikkat etmesi gereken hususların anlatıldığı eğitimdir. Emniyet eğitimi ise tehlikeli maddelerle ilgili güvenlik ve emniyet konularının anlatıldığı ve ilgili tüm personelin alması gereken bir eğitimdir.
3Personelin ADR Eğitimini kimler düzenleyebilir?
ADR Bölüm 1.3 ve ulusal mevzuatta eğitimlerin kim tarafından düzenleneceği net olarak belirtilmemiş olsa da uygulamada eğitimler işletmeye TMGD hizmeti sunan kişiler tarafından düzenlenmektedir.
4RID Eğitiminin kapsamı nedir?
Tehlikeli maddelerin demiryoluyla taşınmasında yer alan kişiler, RID Bölüm 1.3’te belirtilen eğitimleri almak zorundadırlar. Tehlikeli maddelerin demiryoluyla taşınmasında yer alan kişilerin eğitimi ve bu eğitimleri verecek kurum ve kuruluşlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça düzenlenir. Eğitimler, 24 saatlik Temel RID Eğitimi ve 40 saatlik Göreve Özgü Eğitim olmak üzere ikiye ayrılır; çalışanların görev ve sorumluluklarına bağlı olarak farklı konuları kapsar.
5Personelin RID Eğitimini kimler düzenleyebilir?
RID Eğitimleri Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş eğitim kuruluşlarınca yine bakanlık tarafından yetkilendirilmiş eğiticiler vasıtasıyla düzenlenir. Eğitimler işletme içerisinde düzenlenebileceği gibi ayrı bir eğitim merkezinde de gerçekleştirilebilir. Online sistem üzerinden maksimum yirmi kişilik dönemler, eğitimin kapsamı, günleri ve saatleri belirtilerek tanımlanır ve eğitimler gerçekleştirilir.
6IMDG Eğitiminin kapsamı nedir?
Denizyoluyla tehlikeli madde taşımacılığıyla iştigal eden işletmelerin tüm ilgili personelinin deniz yolunda taşınan tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri, emniyetli çalışma, acil durum önlemleri, güvenlik ve benzer konularda alması gereken eğitimdir. Tehlikeli yüklerin yüklenmesi, boşaltılması ve elleçlenmesi faaliyetlerinde görev alan kişilerin görev ve sorumluluklarıyla ilgili konulara ilişkin düzenlenen eğitimdir. Tehlikeli yüklerin işletme sahasında uygun nitelikli, eğitimli, iş güvenliği tedbirlerini almış personel tarafından emniyetli ve kurallara uygun şekilde taşınmasını, elleçlenmesini, ayrıştırılmasını, istif edilmesini, geçici şekilde bekletilmesini ve denetlenmesini sağlar.
7Personelin IMDG Eğitimini kimler düzenleyebilir?
IMDG Eğitimleri Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş eğitim kuruluşlarınca yine bakanlık tarafından yetkilendirilmiş eğiticiler vasıtasıyla düzenlenir. Eğitimler işletme içerisinde düzenlenebileceği gibi ayrı bir eğitim merkezinde de gerçekleştirilebilir. Online sistem üzerinden maksimum yirmi kişilik dönemler, eğitimin kapsamı, günleri ve saatleri belirtilerek tanımlanır ve eğitimler gerçekleştirilir.
 

ADR

1ADR nedir?
ADR (Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması) tehlikeli maddelerin, insan sağlığına ve çevreye zarar vermeden, güvenli ve düzenli bir şekilde kamuya açık karayolları ile taşınmasını sağlayan bir sözleşmedir. “ADR” kısaltması, anlaşmanın Fransızca adı olan “Accord Européen Relatif au Transport International des Marchandises Dangereuses par Route”dan gelmektedir. ADR, 30 Eylül 1957 tarihinde Cenevre’de Avrupa Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Sekreterliği (UNECE) himayesinde hazırlanmış ve 29 Ocak 1968 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Tehlikeli maddelerin taşınması esnasında meydana gelen kazaların önüne geçilmesi ve kaza sonuçlarının en aza indirgenmesi amacıyla taşımacılık kural ve standartlarını belirler.ve kişilere, mülklere ve çevreye verilen zararın amacıyla yürürlüğe giren bir anlaşmadır.
2ADR onayı nedir?
Tam olarak “ADR onayı” diye bir tanım bulunmasa da genel olarak tehlikeli madde taşımacılığında kullanılacak ambalajların, IBC’lerin, büyük ambalajların, tankların, konteynerlerin ve araçların ADR’de belirlenen standartlara uygun olarak üretildiğini gösteren sertifikasyona ADR onayı denmektedir.
3ADR’li araç nedir?
ADR Bölüm 1.3 ve ulusal mevzuatta eğitimlerin kim tarafından düzenleneceği net olarak belirtilmemiş olsa da uygulamada eğitimler işletmeye TMGD hizmeti sunan kişiler tarafından düzenlenmektedir.
4ADR’li tanker nedir?
Tehlikeli madde taşıyan bir aracın, tankı ile birlikte “ADR Bölüm 9” şartlarını sağladığını gösteren belgeye T9 Belgesi denir. ADR mevzuatı gereğince, T9 Belgesi ancak aracın trafiğe tescil olduğu ülkedeki yetkilendirilmiş kurum (2014 Ocak itibariyle Türkiye’de TSE Yetkili Kurumdur) tarafından verilebilir. T9 Belgesi (ADR Araç Uygunluk Belgesi) aracın veya ekipmanın Tehlikeli Madde Taşımaya uygunluğunun doğrulandığı ve yetkili makamlarca düzenlenen belgedir.
5ADR onaylı ambalaj nedir?
Tehlikeli maddeler taşındığından, mutlaka kapalı bir şekilde (dökme taşımalar hariç) taşınmalıdır. Tehlikeli madde paketleri; normal şartlar altında, maddeler dışarıya sızmayacak şekilde imal edilmiş ve kapatılmış olmalıdır. Paketler yapılarına ve kapasitelerine göre farklılık göstermektedir. Tüm maddeler UN onaylı ambalajlarda paketlenmek zorundadır. Bu işaret; Test Detaylarını, Üretim Tarihi, Onaylayan Ülke vb. içeren bir kodlama sistemi ardında yer almaktadır.
6ADR’ye göre araç işaretlemeleri nasıl yapılır?
Uluslararası standartlara göre tehlikeli maddenin sınıfını belirten ve bu tip yük taşıyan tüm araçlarda bulunması gereken etiketler en az 10 cm x 10 cm ölçülerinde olmalıdır. Can ve mal emniyeti açısından ayrı ayrı özellikler arz eden dokuz ayrı tehlikeli madde sınıfı, uluslararası etiket ve kod işaretlerine göre işaretlemeler ADR bölüm 5.2 ‘deki tanımlara göre gerçekleştirilir.
7Taşıma belgesi nedir?
Gönderenin ve alıcının adının ve adresinin bulunduğu, tehlikeli maddenin UN numarası, miktarı, paketleme grubu, tünel kısıtlama kodu gibi bilgileri içeren ve gönderen tarafından düzenlenip şoföre verilen belgedir.
8Yazılı talimat nedir?
Şoföre verilmek üzere hazırlanan ve taşıma esnasında oluşabilecek bir kaza durumunda alınacak tedbirler ile taşınan maddelerle ilgili özelliklerin yazılı olduğu belgedir.
9Araçta bulundurulması gereken teçhizatlar nelerdir?
Taşıma ünitelerinde bulunması gereken teçhizatlar; her araç için, tekerleğin çapı ve taşıtın azami kütlesine uygun büyüklükte en az bir takoz, iki adet kendi başına durabilen ikaz işareti, göz durulama sıvısıdır. İlaveten her bir araç personeli için, bir uyarı yeleği (EN 471 standardında açıklandığı şekilde), kıvılcım çıkarabilecek metal bir yüzeyi bulunmayan (ex-proof) portatif aydınlatma aparatı, bir çift koruyucu eldiven ve göz koruyucu donanımdır. Bazı sınıflar için gereken ilave koruyucu teçhizatlar ise, araç personelinden her bir kişi için bir acil durum maskesi, kürek, kanalizasyon örtüsü ve toplama kabıdır. Araçların maksimum izin verilen brüt kütlesine göre yeterli sayıda ve kapasitede yangın söndürme cihazları bulunmalıdır.
10Emniyet Planı (Güvenlik Planı) ADR 1.10
Ciddi sonuçlara neden olabilecek tehlikeli malların taşımasına dahil olan taşıyıcılar, gönderenler ve diğer taraflar taşıma öncesinde, esnasında veya sonrasında meydana gelebilecek güvenlik risklerini belirleyerek gerekli önlemleri uygulamak ve oluşabilecek olumsuz durumlara müdahale etmek amacıyla bir emniyet planı belirlemelidir. Belirlenen emniyet planı; güvenlik ile ilgili sorumluluk dağılımını, ilgili tehlikeli malların kayıtlarını, güvenlik risklerini ve tehlikeli malların araçta,tankta veya konteynerde tutulması, araçlar arası taşıma veya aktarım sırasında geçici depolama dahil olmak üzere mevcut işlemleri içermelidir.
 

Diğer Modlar (Demiryolu – Denizyolu – Havayolu)

1RID nedir?
Tehlikeli maddelerin, demiryoluyla uluslararası taşımacılığında insan sağlığı ve diğer canlı varlıklar ile çevreye zarar vermeden güvenli ve emniyetli bir şekilde taşıma faaliyetini gerçekleştirmek ve bu faaliyetlerde yer alan tarafların hak, sorumluluk ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları belirleyen sözleşmedir.
2Demiryolu için TMGD zorunlulukları nedir?
Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik kapsamında, taşımacı, gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran ve boşaltan olarak faaliyet gösteren işletmelerin, RID Bölüm 1.8.3’te yer alan hükümlere göre tehlikeli madde güvenlik danışmanı istihdam etmesi veya tehlikeli madde güvenlik danışmanından hizmet alması zorunludur.
3Tehlikeli Madde Sorumlusu
İdare tarafından verilmiş geçerli bir tehlikeli madde güvenlik danışmanı sertifikasına sahip olan ve tehlikeli maddelerin havayoluyla taşınması kapsamında eğitim vermek üzere İdare tarafından yetkilendirilen eğitim kuruluşlarından ICAO-TI kapsamında Kategori-6 müfredatına uygun eğitimi almış kişilerdir. Tehlikeli madde sorumlusunun eğitimi, yetkilendirilmesi, görev, yetki ve sorumlulukları ile ilgili hususlar Bakanlıkça belirlenir.
4IMDG Kod nedir?
Bu Yönetmeliğin amacı; deniz yoluyla olabilecek güvenlik tehditlerinin önlenmesi ve karşı tedbirlerin geliştirilmesi için, uluslararası sefer yapan gemi ve bu gemilere hizmet veren liman tesislerine yönelik olarak oluşturulan, Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik (ISPS) Kodunun Türk Bayraklı gemilerde ve Türkiye’nin deniz yetki alanı içerisinde yer alan liman tesislerinde etkin olarak uygulanmasını teminen ilgili kurum ve kuruluşların yetki, görev ve sorumlulukları ile bu Kodun öngördüğü yükümlülükler çerçevesinde yapılacak faaliyetlere ilişkin uygulama usul ve esaslarının belirlenmesi, Kodun uygulayıcıları arasında koordinasyon ve işbirliğini de içeren bir uygulama sisteminin sağlanmasıdır.
5Tehlikeli Madde Rehberi nedir?
Tehlikeli madde elleçleyen kıyı tesisleri, tehlikeli maddelerle ilgili yapılan tüm işlemleri ve bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilmiş sorumlulukların ve 12 nci maddesinde belirtilmiş tedbirlerin nasıl yerine getirildiğini açıklayan bir tehlikeli madde rehberi hazırlar ve bulundurur. Rehber, ilgili tüm tesis personeli, kamu otoriteleri ve tesis kullanıcılarının erişimine ve bilgisine açık bulundurulur. Tehlikeli madde rehberinin hazırlanması, muhteviyatı, formu, onayı ve geçerliği ile ilgili hususlar İdarece belirlenir.
6Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi nedir?
18/2/2007 tarihli ve 26438 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kıyı Tesislerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında izin alacak veya yenileyecek tehlikeli yük elleçleyen kıyı tesislerinin bu yüklerin elleçlenmesine ve taşınmasına uygun olduğunu onaylayan “Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi” almaları ve geçerli durumda bulundurmaları zorunludur. Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi düzenlenmesine ve geçerlilik durumuna ilişkin usul ve esaslar İdarece belirlenir. Paketlenmiş tehlikeli maddelerin taşınmasında rol alan yük ilgilileri ve kıyı tesisleri, IMDG Kod içinde belirtilen hususları içeren bir güvenlik planı oluşturur ve uygular. ISPS Kod kapsamındaki kıyı tesislerinde, bu madde gereğince istenen planda bulunması gereken hususlar, ISPS Kod “Liman Tesisi Güvenlik Planı” içerisinde bulunabilir. Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi almak isteyen tesislerin Tehlikeli Mal Rehberi (TMR) hazırlaması zorunludur.
7ICAO DGR ve IATA TI nedir?
IATA Tehlikeli Maddeler Yönetmeliği ICAO Teknik Talimatlarının "el kitabı" bir versiyonudur. Havayolu tehlikeli mal uzmanları tarafından yazılmış ve düzenlenmiş olan Tehlikeli Ürünler Yönetmeliği, kullanıcı dostu, kolay anlaşılır bir biçimde hava yoluyla tehlikeli mal taşımacılığı için şartları sunar. Ayrıca, nakliyecilerin sevkiyatlarının uygunluğundan ve havayolu şirketleri tarafından hızlı ve kolay bir şekilde kabul edilmelerine yardımcı olabilecek ek bilgiler de içerir. Son olarak, IATA havayollarının gereksinimlerinde ICAO Teknik Talimatlarından biraz daha katı olduğu için DGR, daha kesin bir şekilde bir gönderinin nasıl hazırlanacağını belirtir. Bazı maddeler bir uçak ya da gemideki kişilerin güvenliğini tehlikeye atabilir. Bu tehlikeli maddelerin hava yoluyla taşınması yasak veya kısıtlanabilir. IATA, hava taşımacılığında tehlikeli maddelerin güvenli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için endüstri çabalarına öncülük etmektedir. Dokümantasyon, taşıma ve eğitim standartlarının tanımı, bunların tanıtımı ve kullanımı, hava yoluyla tehlikeli malların taşınmasında çok yüksek bir emniyet derecesinin sağlanması için gereklidir.
8Havayoluyla tehlikeli madde taşımacılığında uyulması gereken kurallar nelerdir?
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına yönelik faaliyetlerde bulunan; gönderen ve alıcı ile gönderen, alıcı ve operatör adına iş ve işlemleri yürüten işletmeler, yer hizmetleri işletmeleri ve geçici depolama ve antrepo işletmelerinin tehlikeli madde sorumlusu istihdam etmeleri zorunludur. Tehlikeli madde gönderilerinin, taşıma modu paket talimatlarına uygun şekilde paketlenmesi gerekmektedir. Kargolar, kurallara uygun paketlendikten sonra taşıma süreci için acente ya da gönderici firmaya teslim edilir. Paketleme hizmeti, uzman işletmenin adresinde ya da talep edilen adreste sunulmaktadır. Yeniden ambalajlama hizmeti, kargonun ilgili taşıma modu paket talimatlarına uygun hale getirilmesi amacıyla sunulan bir hizmettir. Bu hizmet tehlikeli madde ve kimyasal madde gönderen şirketlere ve acentelerine, tehlikeli madde içeren teknik malzeme gönderimi yapan havayolu şirketlerine sunulmaktadır. TMGD Danışmanlık, tehlikeli madde içermeyen ancak özel paketlemeye ihtiyaç duyulan gönderiler için de özel bir hizmet sunmaktadır. Hassas ürün paketlemesi; ağır, kırılabilir, şekilsiz yapısı nedeniyle zor paketlenen, taşıma modu şartlarına göre elleçleme aşamasında hasar görebilecek, neme ve darbeye karşı hassas ürünler için verilen bir hizmettir. TMGD Danışmanlık alanında ya da adresinizde sunulan bu hizmet için konusunda profesyonel olan ekibi, ihtiyaç halinde ürünün bulunduğu adreste keşif yaparak en uygun çözümü üretecektir. Bu hizmet, hassas ürün gönderen ihracatçı firmalara ve acentelerine sunulmaktadır. Ürünlerin paket içinde ve paketlerin konteyner içinde sabitlenmesi, lojistik süreçlerinde oluşabilecek hasar riskini asgari seviyelere indirmektedir. Tek bir sandık içinde ürünün sabitlenmesi ya da proje taşımacılığı esnasında tüm ürünlerin sabitlenmesi için TMGD Danışmanlık’ı arayabilirsiniz. TMGD Danışmanlık, emniyeti azami seviyede tutmak ve taşıma zincirinde zamanında gönderimi sağlamak için müşterileri adına tehlikeli maddeler kontrol prosedürü uygulayarak, kabul ve onaydan geçirme hizmeti vermektedir. Tehlikeli maddeler kabul prosedürleri (Acceptance Checklist uygulaması), paketleme ve yük güvenliğini kapsayan gözetim hizmetleri ve raporları (Vanning Survey) emniyetin sağlanması ve devamlılığı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu hizmetimiz; havayolu şirketlerine, liman işletmelerine ve antrepo hizmeti veren şirketlere sunulmaktadır. Numune gönderimleriniz için ise gümrük ve hava kargo için gerekli diğer dokümanlara sahip olduğunuzu varsayılırsa, SDS/MSDS yeterli olacaktır.
9Emniyet yönetim sistemi nedir?
Emniyet yönetim sistemi; doğmuş veya doğabilecek tehlikeleri ve risk unsurlarını belirlemek, söz konusu tehlikeleri ve riskleri bertaraf etmek veya asgari düzeye indirgemek adına gerekli organizasyonel yapıları, sorumlulukları, emniyet politikaları ve prosedürlerini de kapsayacak biçimde, emniyetin koordineli ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesini temin etmek için tüm unsurları ile uyumlu ve organize bir şekilde işletmeciler tarafından oluşturulması gereken sistemi ifade etmektedir.
10Taşıma ünitesi işaretleme
Yük taşıma birimleri içerdikleri tehlikeli maddelerin özelliklerini ifade edecek tehlike ikaz levhaları ile işaretlenmelidir. Söz konusu işaretler en az 25 cm x 25 cm ölçülerinde olacaktır. Bu işaretlemeler IMDG CODE Bölüm 5.3 ‘deki tanımlara göre gerçekleştirilir.
11Çok Modlu Taşıma Belgesi
Tehlikeli malların birden fazla modda taşındığı durumlarda gönderenin, alıcının ve taşıyıcının adının ve adresinin bulunduğu tehlikeli maddenin tanımını, türünü,miktarını içeren kombine bir tehlikeli mal beyanı ve konteyner ambalaj sertifikası olarak kullanılabilecek olan belgedir.
12Yeşil Liman Sertifikasyonu ve Ecoports
Liman tesislerinin vermekte oldukları hizmetler ve operasyonlardan kaynaklanan, yaşanan veya yaşanması muhtemel çevre kaynaklı olumsuzlukların giderilmesi, mümkün ise ortadan kaldırılması ve çevreye daha duyarlı liman tesislerinin oluşturulması adına Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı & TSE tarafından belirlenen kriterlerin yerine getirilerek “Yeşil Liman” sertifikası alınması sürecidir.
13Ecoports
Avrupa Limanları Organizasyonu (ESPO) tarafından verilen, liman sektörüne özgü çevre yönetim sistemi sertifikası PERS (Liman Çevresel İnceleme Sistemi) sertifikasyonu ve EcoPorts statüsü alma sürecidir.
 

Atıklar

1Atık nedir?
İnsanların sosyal ve ekonomik faaliyetleri sonucunda işe yaramaz hale gelen, kullanım süresi dolmuş yaşadığımız ortamdan uzaklaştırılması gereken maddelere genel olarak atık denmektedir. 2015 yılında yayınlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği’ne göre ise atık; üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyal olarak tanımlanmaktadır.
2Atık taşımacılığı nasıl yapılır?
Taşıma işlemi ve bedeli atık üreticisine ait olup, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’ne göre tehlikeli atık sınıfına giren atıklar, Yönetmeliği'nin 11, 12 ve 13'üncü Maddeleri doğrultusunda tehlikeli atık taşıma lisansı olan araçlarla sevk edilmelidir. Taşıma sırasında aracın tehlikeli atık taşıma lisans belgesi, sürücü eğitim sertifikası, gönderilen her atık tipi için ayrı olmak üzere firmanın bulunduğu ilin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne atık üreticisi firma tarafından alınacak Ulusal Atık Taşıma Formu ve sevk irsaliyesi doldurularak D Nüshası İlin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilecektir. Lisanlı araçlar tehlikeli atıkların taşınması için sızdırmazlık gibi özel önlemler alınmış ve Bakanlıktan lisanslanmış araçlardır. Yönetmeliğe göre Tehlikeli atıkların lisanslı araçla nakliyesi zorunludur. Normal nakliye araçlarıyla tehlikeli atık taşınmasına izin verilmemektedir.
3Atıklar tehlikeli madde midir?
Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-IV’ündeki Atık Listesinde yer alan tehlikeli atıklar ile taşınması kendi mevzuatı ile kurala bağlanmış olan özel atıklar ve tıbbi atıkların karayolu ile taşınmasına dair esaslara göre atıkların tehlikeli madde olup olmadığı belirlenir.Yönetimleri özel mevzuat ile düzenlenmiş olan özel atıklar ve tıbbi atık hariç olmak üzere Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-IV’ündeki Atık Listesinde (*) ile işaretlenmiş atıklar ve 22/7/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde tanımlanan atıklar tehlikeli atıklardır.
 

Diğer Konular

1Patlamadan Korunma Dokümanı nedir?
20/6/2012 tarihli, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında 30 Nisan 2013 tarihli, 28633 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDAKİ YÖNETMELİĞİ” 10. Maddesine göre, patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan işletmelerde, herhangi bir acil durumda işletme içerisindeki personel nasıl hareket edeceğini bilmezse can ve mal kaybı yaşanabilir, işte bu tür can ve mal kaybı gibi olayların yaşanmaması için, bu işletmeler de Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlanması ve bu doküman ışığında gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir. Patlamadan Korunma Dokümanı, işletme içinde bulunan personelin zarar görmesini önlemek, iş makinelerinde herhangi bir patlama meydana gelme riskini en aza indirmek ve tehlikeli durumlarda oluşabilecek zararların mümkün olduğunca önüne geçmek için gerekenleri belirten belgelerdir.
2SEVESO nedir?
Seveso, kuzeybatı İtalya’da Milano’ya 20 km uzaklıkta küçük bir kasabadır. Kentin hemen yanı başındaki ICMESA Chemical Company’ye ait fabrikada 10 Temmuz 1976 günü triklorofenol (TCP) üretimi yapan bir reaktördeki patlama sonucu beyaz bir gaz bulutu çevreye yayılmıştır. Bu zehirli gaz, bu güne kadar bilinen en zehirli gazlardan dioksindir. Kasabada kısa bir süre içinde hayvan ölümleri görülmeye başlanmış, patlamadan beş gün geçtikten sonra da hastaneye başvurular başlamıştır. Yapılan kontroller sonunda kasabada geniş bir bölgenin tamamen kirlendiği anlaşılmış ve 100 kadar ev tamamen boşaltılmıştır. Bu çevre faciasının etkileri uzun yıllar sürmüş ve yetkilileri büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve etkilerinin azaltılması yönünde önlem almaya yönlendirmiştir.
3Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik (BEKRA) nedir?
1976 Yılında İtalya’nın Seveso kasabasında gerçekleşen bu kaza sonrasında, endüstriyel kazaların oluşmasının engellenmesi ve gerekli önlemlerin alınması adına hazırlanmış olan Seveso Direktifi (82/501/EEC) kabul edilmiştir. 9 Aralık 1996’da ise 96/82/EC sayılı “Tehlikeli Maddeleri İçeren Büyük Kaza Risklerinin Kontrolüne İlişkin Direktif (Seveso-II Direktifi)” yayımlanmıştır. Seveso-II Direktifinin ülkemiz mevzuatına uyumlaştıran “Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik” Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlığınca oluşturulan bir komisyon marifetiyle hazırlanarak, 30 Aralık 2013 tarih ve 28867 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
4Büyük Endüstriyel Kaza nedir?
Büyük Endüstriyel Kaza, herhangi bir kuruluşun işletilmesi esnasında, kontrolsüz gelişmelerden kaynaklanan ve kuruluş içinde veya dışında çevre ve insan sağlığı için anında veya daha sonra ciddi tehlikeye yol açabilen bir veya birden fazla tehlikeli maddenin sebep olduğu büyük bir emisyon, yangın veya patlama olayını ifade etmektedir.
5Seveso Bildirimi nedir?
Bakanlığımız yazılım portalı olan Çevre Bilgi Sistemi bünyesinde yer alan Seveso Bildirim Sistemi, Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik Ekinde yer alan Tehlikeli Kimyasal Maddeleri bulunduran kuruluşların, bulundurdukları maddeler ile miktarlarını Bakanlık’a beyan ettikleri sistemdir. Yönetmelik gereği işletmeler tarafından yapılması gerekli bu beyan, Seveso Bildirimi olarak adlandırılır. Yapılan Seveso Bildirimi sonrasında işletmeler, sistem tarafından “Alt Seviyeli Kuruluş”, “Üst Seviyeli Kuruluş” veya “Kapsam Dışı” olarak sınıflandırılır. Seveso Bildirim Sistemine, online.cevre.gov.tr adresinden erişim sağlanabilir.
6CTU Kod Nedir?
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) tarafından ortaklaşa geliştirilen, deniz ve kara yoluyla taşınmak üzere yük taşıma birimlerinin taşınması ve paketlenmesi için belirlenen 2014 IMO / ILO / UNECE Kargo Taşımacılığı Ünitelerinin Paketlenmesi Uygulama Kuralları ’dır.
7ISPS Kod Nedir?
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) nün Deniz Emniyeti Komitesi (MSC) tarafından denizde ya da deniz yoluyla olabilecek terör eylemlerinin önlenmesine yönelik yeni kuralların belirlenmesi amacıyla yapılan çalışmalar sonucunda gemilerin ve liman tesislerinin güvenlik tehditlerini tespit etmek ve uluslararası ticaretle iştigal eden gemileri ve liman tesislerini etkileyen güvenlik eylemlerine karşı önleyici tedbirleri içeren standartlardır.
8IMSBC Kod Nedir?
Dökme yüklerin nakliyesinde karşılaşılan problemlerin çözümüne yönelik dökme yüklerin taşınması için Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) öncülüğünde uluslararası alanda kabul edilebilir bir emniyetli çalışma kodunun belirlenmesi, deniz yoluyla taşınan dökme kuru yüklerin yüklenmesi, hesaplanması, taşınması, boşaltılması işlemlerindeki uygulamaların, prosedürlerin ve alınacak önlemlerin belirlendiği standartlardır.
9IBC Kod Nedir?
Tehlikeli sıvı kimyasalların taşınmasında kullanılan gemilerin (tonajına bakılmaksızın) dizayn ve inşa standartlarını belirleyerek, bu kimyasalların dökme halde deniz yoluyla emniyetli bir şekilde taşınmasına ve ilgili ürünlerin niteliğini göz önünde bulundurarak gemi, içindeki personel ve çevrenin maruz kalacağı riskleri en aza indirmek amacıyla gemilerde bulunması gereken donanımlara ilişkin uluslararası standartlardır.
10IGC Kod Nedir?
Sıvılaştırılmış gazlar ve sair bazı maddelerin taşınmasında kullanılan gemilerin dizayn ve inşa standartlarını belirleyerek, bu sıvılaştırılmış gaz ve sair maddelerin dökme halde deniz yoluyla emniyetli bir şekilde taşınmasına ve ilgili ürünlerin niteliğini göz önünde bulundurarak gemi, içindeki personel ve çevrenin maruz kalacağı riskleri en aza indirmek amacıyla gemilerde bulunması gereken donanımlara ilişkin uluslararası standartlardır.